สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA เปิดเผยว่า ได้นำข้อมูลทะเบียนราษฎร์ปี 2568 มาวิเคราะห์ในเชิงพื้นที่ (Spatial Analysis) ลงไปถึงพื้นที่ระดับตำบล เพื่อค้นหาคำตอบว่าในจำนวนประชากร 100 คน มีผู้ที่มีอายุเกิน 85 ปี อาศัยอยู่กี่คน? จากการวิเคราะห์ พบว่าการกระจายตัวของผู้สูงอายุวัย 85 ปีขึ้นไป ไม่ได้กระจายตัวอย่างสม่ำเสมอ แต่มีรูปแบบเฉพาะ (Spatial Pattern) ที่น่าสนใจ โดยกระจุกตัวอยู่ใน 3 พื้นที่หลัก ซึ่งสะท้อนบริบทที่เอื้อต่อการมีอายุยืนยาวต่างกัน ดังนี้
1. เขตเมืองชั้นในและย่านเก่าแก่ของกรุงเทพฯ: เขตดุสิต พระนคร และบางแขวง พบผู้สูงอายุ 85+ สูงถึง 7–8 คน ต่อประชากร 100 คน ปัจจัยหนุนมาจากอาจเป็นชุมชนดั้งเดิมที่ผู้อยู่อาศัยตั้งรกรากมายาวนาน และการเข้าถึงบริการสาธารณสุขชั้นเยี่ยมได้ง่ายและรวดเร็ว
2. เขตเมืองเก่า–เมืองหลักทางประวัติศาสตร์ เช่น อำเภอเมืองพระนครศรีอยุธยา อำเภอเมืองเชียงใหม่ อำเภอเมืองหนองคาย และนครศรีธรรมราช ปัจจัยหนุนมาจากโครงสร้างครอบครัวขยายที่ยังเหนียวแน่น วิถีชีวิตแบบ “Slow Life” ที่ไม่เร่งรีบ และสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรมที่เอื้อต่อสุขภาพจิต
3.ชุมชนเข้มแข็งในภาคกลางและภาคใต้ พบในบางตำบลที่มีลักษณะเฉพาะทางภูมิศาสตร์และสังคม ปัจจัยหนุนมาจากระบบเครือข่ายชุมชน (Community Bonding) ที่เข้มแข็ง การดูแลกันภายในครอบครัวและเพื่อนบ้านยังคงเป็นรากฐานสำคัญ
สำหรับพื้นที่อายุยืน (Longevity Area) จากข้อมูลกว่า 7,256 ตำบลทั่วประเทศ พบว่ามีเพียง 4 ตำบลเท่านั้น ที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุกลุ่มนี้มากกว่า 5 คนต่อ 100 คน ตัวเลขนี้ชี้ให้เห็นว่าการจะมีอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่ต้องอาศัยองค์ประกอบของพื้นที่ที่ดี ทั้งสภาพอากาศ สิ่งแวดล้อม และสังคมที่เกื้อกูลกัน ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญของภาครัฐและท้องถิ่นในการถอดบทเรียนจากพื้นที่เหล่านี้เพื่อขยายผลสู่พื้นที่อื่น
สำหรับการจัดอันดับตำบลที่มีคนอายุยืน มีดังนี้
อันดับ 1: ประชากรอายุมากกว่า 85 ปีต่อประชากร อยู่ที่ 8 คนต่อ 100 คน ได้แก่ แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
อันดับ 2: ประชากรอายุมากกว่า 85 ปีต่อประชากรอยู่ที่ 7 คนต่อ 100 คน ได้แก่
ต.กะมัง อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
แขวงสี่แยกมหานาค เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร และแขวงพระบรมมหาราชวัง
เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
อันดับ 3: ประชากรอายุมากกว่า 85 ปีต่อประชากร อยู่ที่ 5 คนต่อ 100 คน ได้แก่
แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
ต.ช้างม่อย อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
ต.ในเมือง อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคายต.บางตะพง อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช
แขวงดุสิต เขตดุสิต กรุงเทพมหานครแขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
ต.พระสิงห์ อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่
นอกจากนี้ สัดส่วนประชากรอายุ 85 ปีขึ้นไปต่อจำนวนประชากร 100 คนทั่วประเทศไทย มีดังนี้
1 คนต่อ 100 คน: มี 4,142 ตำบล
2-3 คนต่อ 100 คน: มี 1,255 ตำบล
4-5 คนต่อ 100 คน: มี 33 ตำบล
มากกว่า 5 คนต่อ 100 คน: มี 4 ตำบล
