ผศ. ดร.เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวในเวทีเสวนาชื่อว่า ปีม้าไฟกับอนาคตคนรุ่นใหม่ (ว่าที่) รัฐบาลต้องทำอะไร ในโลกที่งาน ไม่รอคน ว่า หากคนไทยส่วนใหญ่ในประเทศไทยรู้สึกว่าชีวิตดีขึ้น เศรษฐกิจไทยจำเป็นต้องขยายตัวที่ 4.5-5% ต่อปี แต่ตรงกันข้าม ในเมื่อปัจจุบัน เศรษฐกิจไทเติบโตเพียง 1.5-2% นั่นคือ การเติบโตไม่ถึงครึ่งของอัตราที่ต้องการ
เนื่องจากประเทศไทยอาจเหมือนกับฟุตบอลไทย เมื่อก่อนตอนเตะกับญี่ปุ่น เราจะดูว่าจะชนะกี่ลูก แต่ตอนนี้ เราต้องนับว่าจะแพ้ญี่ปุ่นกี่ลูก มันกลับข้างกัน นอกจากนี้ ไทยตามหลังประเทศเพื่อนบ้านอย่าง มาเลเซีย และเวียดนาม หันมาดูผลกระทบกับชีวิตนักศึกษา คือ ค่าครองชีพสูงขึ้น แต่เงินเดือนเริ่มต้นไม่ขยับตาม กระทบโอกาสการสร้างตัว และเติบโตในสายอาชีพมีจำกัดลง
ปัจจุบันโลกหมุนเร็วขึ้นกว่าเดิมถึง 30 เท่า อาชีพส่วนใหญ่จะมีอายุอยู่ได้ไม่เกิน 10 ปี นักศึกษาที่จบใหม่ในยุคนี้อาจต้องเปลี่ยนอาชีพถึง 6 ครั้งในช่วงชีวิตการทำงาน ผลสำรวจจากสภาเศรษฐกิจโลก หรือ World Economic Forum เปิดเผยว่าประเทศไทยมีแรงงานที่พร้อมรับโลกยุคใหม่เพียง 15% เท่านั้น ขณะที่สิงคโปร์มีแรงงานที่พร้อมรับโลกยุคใหม่สูงถึง 50% ห่างกันกว่า 3 เท่า
สำหรับการมาถึงของปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ ผลงานวิจัยทั่วโลก เปิดเผยว่า ทุกอาชีพมีสิทธิ์ตกงานไม่น้อยกว่ากัน ความเสี่ยงจึงไม่ได้อยู่ที่อาชีพที่ทำอยู่ แต่อยู่ที่ลักษณะของงานที่ทำในอาชีพนั้นๆ งานที่เอไอทำได้ดีกว่ามนุษย์ และมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกแทนที่ ได้แก่ งานที่ต้องทำซ้ำๆ กลุ่มงานที่มีขั้นตอนชัดเจน และต้องทำเหมือนเดิมทุกครั้ง งานที่มีรูปแบบตายตัว และผิดพลาดน้อย ที่สำคัญ งานที่ใช้แล้วเอไอแล้วช่วยลดต้นทุนได้อย่างมหาศาล เช่น การใช้หุ่นยนต์ทำความสะอาดในสนามบินแทนแม่บ้าน
ดังนั้น คนรุ่นใหม่ต้องเตรียมใจ 3 สิ่งสำคัญ ดังนี้
1. ตลอดชีวิตการทำงานจะต้องเปลี่ยนอาชีพบ่อย ความล้มเหลวกลายเป็นเรื่องปกติ สิ่งสำคัญที่สุด คือ คือความสามารถในการปรับตัวและลุกขึ้นใหม่ให้เร็ว
2. ผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต อย่าหยุดการเรียนรู้แค่ในรั้วมหาวิทยาลัย จงมองหาความรู้ใหม่ๆ ทุกวัน ไม่ว่าจะผ่านคอร์สออนไลน์ การทำกิจกรรม หรือการลงมือทำโปรเจกต์ต่างๆ เนื่องจากเป็นทักษะการเอาตัวรอดที่สำคัญที่สุดในศตวรรษที่ 21
3. สร้างคุณค่าด้วยสิ่งที่เอไอทำไม่ได้ การฝึกฝนและการพัฒนาทักษะที่เกี่ยวข้องกับความเป็นมนุษย์ให้แข็งแกร่งที่สุด ไม่ว่าจะเป็นความคิดสร้างสรรค์ ความเข้าอกเข้าใจ และการทำงานร่วมกับผู้อื่น เนื่องจากทั้งหมดนี้เป็นจุดแข็งที่เทคโนโลยีไม่สามารถทดแทนได้
